O cerkwi

Gorajecka świątynia ma trójdzielną budowę. Każda część przykryta jest osobną kopułą, do każdej prowadzą oddzielne drzwi.

1. Babiniec – umieszczony najbardziej na wschód. Nazwa pochodzi od pierwotnego przeznaczenia tej części świątyni – tylko w niej bowiem mogły przebywać kobiety. W późniejszych czasach kobiety mogły przebywać także w innych pomieszczeniach cerkwi, nazwa jednak pozostała.

2. Nawa – środkowa część świątyni. Gromadzą się w niej wierni. Wejście od południa, na wschodniej ścianie znajduje się chór.

3. Prezbiterium (ukr. Wiwtar) – część położona w zachodniej części cerkwi. Oddzielona od nawy ikonostasem. Znajduje się w niej ołtarz (prestoł), tutaj w tradycji wschodniej odprawia się mszę.

Historia

Cerkiew w Gorajcu pw. Narodzenia NMP została zbudowana w 1586 roku. Była to pierwsza i jedyna świątynia, jaka powstała we wsi. Była użytkowana przez wiernych trzech wyznań – do początku XVIII wieku była to świątynia prawosławna , następnie, gdy eparchia przemyska, do której należała parafia przeszła na unię, użytkowali ją grekokatolicy, a po 1947 świątynia znajduje się pod opieką parafii rzymskokatolickiej.
Cerkiew powstała z inicjatywy miejscowego starosty Jana Płazy, który pragnął przyciągnąć do wsi większą liczbę osadników. I rzeczywiście – miejscowość z cerkwią była dużo bardziej atrakcyjna do zamieszkania – przez pół wieku liczba mieszkańców Gorajca wzrosła z ok. 20 (1564) do ok. 250 (1620).

Budowla była wielokrotnie przebudowywana, w 1816, 1835 oraz 1903. W latach 90-tych XX-wieku konserwatorzy zabytków zrekonstruowali cerkiew, przywracając jej pierwotny wygląd (z XVI w.).